نگاهی به زندگی کودک نابینا و ناشنوا

هنگامی که به کودک نابینا و ناشنوا از منظر رشدی نگاه می‌کنیم، می‌توان مشکلات کودکان نابینا و ناشنوا را از هر دو منظر پزشکی و فرهنگی یا اجتماعی ارزیابی کرد. محققانی که از دیدگاه پزشکی ( رایج ترین دیدگاه در علوم رشد ) پیروی می کنند، تمایل دارند بر کمبودها و تأخیرهایی که کودک نابینا و ناشنوا در مقایسه با همسالان معمولی در حال رشد خود تجربه می کند، تمرکز کنند. در چارچوب علم توسعه، مدل فرهنگی به پژوهشگران اجازه می دهد تا تاب آوری توسعه را به طور کلی بررسی کنند و در مورد مشکلات کودکان نابینا و ناشنوا، تحول هویت و روابط فرهنگی گروه های اقلیت بیاموزند.

در کشورهای فقیر، یکی از علل شایع نابینایی در کودکان زخم قرنیه است. خراش های عمیق یا جراحاتی که منجر به مشکلات بینایی می شوند، کمبود ویتامین A، سرخک، و چشم نوزادان و… از عوامل نابینایی کودکان هستند. با مداخله به موقع می توان این از بروز این عوامل پیشگیری و یا آنها را درمان کرد. نکات بیشتر در این رابطه را می توانید در این مقاله بخوانید: نابینایی کودکان

مشکلات کودکان نابینا و ناشنوا ازدیدگاه پزشکی

از دیدگاه پزشکی رشدی، مهم ترین مشکلات کودکان نابینا و ناشنوا، سن شروع و شدت اختلالات شنوایی و بینایی است. در کودک نابینا و ناشنوا بر اساس مدل رشد، دو اختلال حسی تأثیرات یکدیگر را تشدید و تأثیرات هر یک را بر روی دیگری تشدید می کنند. داشتن دو اختلال از جبران یک اختلال با استفاده از دیگری جلوگیری می کند (مثلاً جبران ناشنوایی با لب خوانی ). در نتیجه، هر چه مشکلات کودکان نابینا و ناشنوا زودتر ظاهر شود و سطح هر یک از آسیب ها شدیدتر باشد، کمک به کودکان نابینا و ناشنوا باید بیشتر باشد.

کودک نابینا و ناشنوا دارای اختلال در رشد شناختی ، زبانی، اجتماعی و عاطفی خود می باشد. کودک نابینا و ناشنوا که با هر دو اختلال به دنیا می‌آید، اغلب با تأخیر قابل توجهی مواجه می‌شود، زیرا ندیدن دنیا و نشنیدن صداهای محیط ازمشکلات کودکان نابینا و ناشنوا می باشد.

آموزش به کودکان نابینا و ناشنوا از منظر روانشناسان

روانشناسانی که تحقیقاتشان برای آموزش به کودکان نابینا و ناشنوا می باشد می گویند، کودک نابینا و ناشنوا باید در محیط خود تجربه کسب کند .کسب دانش و مهارت های لازم برای انجام موفقیت آمیز وظایف برای هر یک از چهار مرحله رشد. مرحله حسی حرکتی، مرحله بین تولد تا دو سالگی که در آن نوزادان ویژگی های اساسی اشیاء را می آموزند، از یک سری مراحل فرعی می گذرد و به توانایی نوزاد برای بازنمایی ذهنی اشیا منجر می شود. نوزادان دانش ماندگاری اشیاء را به دست می آورند، یعنی اینکه اشیا حتی زمانی که پنهان هستند به وجود خود ادامه می دهند. این یک کار دشوار برای کودکان نابینا و ناشنوا تلقی می شود زیرا آنها فقط در مورد جهان در دسترس خود یاد می گیرند. نشانه های دیداری یا شنیداری برای اطلاع رسانی به کودک نابینا و ناشنوا محدود است یا وجود ندارد. اشیاء جالب در محیط، نوزادان را تشویق می کند تا محیط اطراف خود را کشف کنند.این در مورد کودکان نابینا و ناشنوا صدق نمی کند. بنابراین، بیشتر وقت خود را در موقعیت های استراحت می گذرانند و اغلب به رفتارهای خود تحریکی متوسل می شوند. مشاهدات مشابهی را می توان در طول رشد کودک ناشنوا و نابینا انجام داد. با افزایش سن، تاخیرها افزایش می یابد و کمک به کودکان نابینا و ناشنوا  برای رسیدن آنها به همسالان خود سخت تر می شود. از این روباید مشکلات کودکان نابینا و ناشنوا زود تشخیص داده شود و آموزش به کودکان نابینا و ناشنوا از سنین پایین شروع شود.

کمک به کودکان نابینا و ناشنوا برای بازنمایی ذهن آن ها

تاخیر قابل توجه در رشد زبان یکی از مشکلات کودکان نابینا و ناشنوا می باشد. اولاً، کودک نابینا و ناشنوا در توانایی های بازنمایی ذهنی خود و متعاقباً در رشد زبان دچار تأخیر می شود. دوم، کودک نابینا و ناشنوا با اختلال شنوایی شدید مستعد تاخیر در رشد زبان است، زیرا معمولاً به زبان دسترسی ندارد.  کودک نابینا و ناشنوا نمی تواند زبان گفتاری را بشنود یا ببیند و بنابراین نمی تواند حرکات یا نشانه ها را تقلید کند. از سوی دیگر، کودکانی که ناشنوا و نابینا هستند پس از اینکه قبلاً توانایی های بازنمایی ذهنی را به دست آورده اند و بینایی یا شنوایی باقی مانده قابل توجهی دارند، می توانند مهارت های بازنمایی ذهنی را راحت تر از کودک نابینا و ناشنوا که با این اختلالات به دنیا آمده بیاموزند.

 تاثیرعوامل محیطی در کمک به کودک نابینا و ناشنوا

عوامل محیطی نقش مهمی در کمک به کودکان نابینا و ناشنوا  دارند. این امر به ویژه در مورد کودک نابینا و ناشنوا صادق است. اگر آموزش به کودکان نابینا و ناشنوا در دستور کار قرار بگیرد و برای کودک نابینا و ناشنوا زبانی در دسترس و محیطی برای کمک به کودکان نابینا و ناشنوا فراهم شود که در آن تشویق و ترغیب شوند تا خود را کشف کنند، با سرعتی مشابه به همسالان شنوایی و بینایی خود یاد می رسند.