خواب در کودکان یکی از مهم ترین مسائلی است که باید در رشد کودک مورد توجه قرار گیرد. نخوابیدن کودکان و بی خوابی کودکان از جمله اختلالات رایجی است که در کودکان به وجود می آید. بهتر است کنترل ساعت خواب کودکان از بدو تولد تا نوجوانی، در دست والدین باشد، چراکه مراقبت خواب کودک در رشد آن ها به شمار می آید.
حدود ساعت خواب در کودکان
کودکان در سنین و دوران مختلف به ساعت های خواب متفاوتی نیاز دارند. طبیعی است که کودکان در ابتدای تولد به خواب بیشتری نیاز دارند و رفته رفته میل آن ها به بیداری و بازی بیشتر می شود.
خواب در نوزادان
نوزادان در بدو تولد به خواب زیادی نیاز دارند و ساعت های کمی در حدود سه تا چهار ساعت بیدارند.
الگوهای خواب مشخصی در نوزادان وجود ندارد و خواب آن ها ساعت های مشخصی را دنبال نمی کند.
گاه نیمه شب بیدار می شوند و صبح به خواب می روند و گاه برعکس، طبق ساعت های نرمال می خوابند.
در این دوران، نوزاد بیشتر برای تغذیه و رسیدن به شرایط ایده آل برای خواب، بیدار می شود و پس از رسیدن به آن شرایط دوباره به خواب می رود.
خواب در کودکان یک تا چهار ماهه
به مرور زمان و کم کم الگوهای خواب کودک شکل گرفته و منظم تر می شود.
در این دوران تشخیص ساعت خواب در کودک شکل می گیرد و معمولا نوزاد با تاریک شدن هوا می خوابد.
بازه خواب کودک، در این دوران، سه تا چهار ساعته است.
خواب در کودکان چهار ماهه تا یکسال
میانگین خواب در این کودکان، 15 ساعت در شبانه روز است. در این دوره کودک سعی دارد به الگوی معینی برای خواب برسد.
خواب در کودکان یک تا سه ساله
در این گروه سنی، معمولا الگوی خواب در شب و در بعد از ظهر در کودکان مشاهده می شود.
بهتر است کودکان در این گروه سنی، یک الی دوساعت در بعد از ظهر استراحت و خواب داشته باشند و در طول شب نیز خواب آرام و عمیق 11 تا 12 ساعته را پشت سر بگذارند.
در دو سالگی به بعد، کودکان مقاومت بیشتری در برابر خوابیدن از خود نشان می دهند و دوست دارند بیدار بمانند تا از وقایع و ماجراهای اطراف لذت ببرند؛ در برابر مقاوت آن ها، روایت داستان و قصه گویی قبل از خواب راه حل مناسبی می باشد.
خواب در کودکان سه تا شش ساله
در این گروه سنی، اغلب کودکان هم چنان به خواب بعد از ظهر نیاز دارند اما در مواردی بعضی از کودکان، خواب در روز را کنار می گذارند و به بازی و سرگرمی می پردازند.
طبق الگوهای سالم خواب در کودکان، میانگین خوابیدن کودک در این سنین، بین 10 تا 13 ساعت متغیر می باشد.
کودکان پرجنب و جوش که در طول روز انرژی بیشتری مصرف می کنند، در شب به خواب بیتری نیاز دارند.
خواب در کودکان شش تا دوازده ساله
میانگین ساعت خواب در نوجوانان در این سنین، 9 ساعت در طول شبانه روز است. خواب نوجوانان در این سنین حداکثر 12 ساعت و حداقل 9 ساعت در شبانه روز خواهد بود.
به دلیل رفت و آمد بچه ها به مدرسه و جدی شدن برخی مسائل در زندگی آن ها، الگوهای خواب آن ها در این سنین، شکلی سازمان یافته تر گرفته و زمان خواب و بیداری به دست خودشان می آید.
گاها در این سن بچه هایی که خواب عمیق دارند، از والدین خود می خواهند که در فلان ساعت مشخص آن ها را بیدار کنند تا به کارهایشان برسند.
خواب در نوجوانان دوزاده تا هجده ساله
خواب بچه ها در این سنین، باید نزدیک به میزان خواب بزرگسالان شود. میزان خواب 8 تا 10 ساعت در شبانه روز، برای بچه های این گروه سنی نرمال و کافی است.
بی خوابی کودکان
بروز بی خوابی و بدخوابی کودکان یا نخوابیدن کودکان در گروه های سنی “الف” و “ب”، ناشی از علل متعددی است.
به هم ریختن برنامه خواب کودک، اصلی ترین علت شیوع این مشکل در کودکان است.
بروز مشکل بد خوابی کودکان، ناشی از عوامل دیگری نیز می تواند باشد که در ادامه بیشتر به آن می پردازیم.
افسردگی، دیدن خواب های بد و ترسناک، مشکلات جسمی در خواب مانند خر و پف یا تنگی نفس، رژیم غذایی نامناسب، بدخوابی ناشی از مصرف دارو در کودکان، اضطراب و وجود اختلالات عصبی در کودک از جمله مواردی است که باعث بی خوابی کودکان یا بدخوابی کودک می شود.
هم چنین بد خوابی کودکان، جلوه های متفاوتی دارد و والدین شاهد انواعی از بیخوابی کودکان و بروز بد خوابی کودکان می شود.
شب ادراری و تکرر ادرار، راه رفتن در خواب در کودکان، از خواب پریدن در اثر دیدن خواب های ترسناک از جمله جلوه های متعدد بی خوابی کودکان به شمار می آید.
