نکات قصه گویی برای کودکان چه چیزهایی است؟

کودکان علاقه زیادی به شنیدن قصه دارند اما همان اندازه که قصه گویی برای آن ها مهم است، اجرای درست و رعایت نکات مهم قصه گویی نیز دارای اهمیت بوده و در جذب کودکان در شنیدن و پیگیری قصه موثر است. اگر نکات قصه گویی در هنگام خواندن آن برای کودکان رعایت نشود، علاوه بر خارج شدن از اصول قصه گویی، علاقه کودکان به شنیدن قصه و داستان نیز از بین می رود و موجب سرکوب ذوق هنری کودکان می شود.

نکات داستان گویی در عین حال که نیاز به دقت  و آموزش دارد، شامل اصول داستان گوییِ بسیار ساده است. در ابتدا باید توجه نمود که نکات مهم قصه گویی در مواردی محدود می شود که بخشی زیادی از آن به هنر قصه گو مرتبط است. یک قصه گوی خوب، مخاطب خود را می شناسد و خواسته ها و سلیقه های او را در نظر می گیرد. به همین دلیل مهم ترین نکات قصه گویی در جذب مخاطب خلاصه می شود. داستان می تواند کوتاه و یا بلند باشد اما انتقال پیام داستان در قصه کوتاه و یا خسته نشدن شنونده در قصه بلند، یکی از نکات مهم داستان گویی است که با در نظر گرفتن سن و شرایط زمانی و مکانی شنونده قصه انجام می شود. در ادامه این مقاله سایر نکات قصه گویی را برای شما عزیزان توضیح داده ایم؛ با ما همراه باشید.

کارکرد قصه گویی برای کودکان

برای یادگیری نکات مهم قصه گویی ابتدا باید با اهمیت قصه گویی آشنا شوید؛ چراکه زمانی که کارکرد و فواید قصه گویی را بدانیم انگیزه برای خواندن و شنیدن قصه برای کودکان را نیز بیشتر درک می کنیم. اصول داستان گویی دارای نکات قصه گویی ساده ای است که از فواید قصه گرفته شده است و با توجه به نقشی که قصه گویی دارد، به کارگیری تکنیک های قصه گویی را آسان می کند.

از داستان می توان برای توضیح و تشریح ایده ها و مفاهیم انتزاعی استفاده نمود. قصه وسیله ای برای معناسازی است؛ به همین دلیل استفاده از تصاویر درقصه گویی از مهم ترین نکات قصه گویی است که جنبه آموزشی برای کودکان دارد. داستان برای کودکان راهی در جهت آرامش ذهن و تمرکز است.

ارزش ها و باورها در کودکان خردسال، هسته اولیه ایده های بزرگ آن ها در آینده هستند و انتقال این ارزش ها و باورها از طریق شخصیت های قصه های کودکانه صورت می گیرد. شخصیت های قصه را کودکان باید احساس کنند و بتوانند با آنها ارتباط برقرار کنند. بنابراین از جمله نکات قصه گویی برای کودکان، اجرای درست نقش های قصه توسط قصه گو است.

تاثیر قصه گویی بر کودکان

سخن گفتن از تاثیرقصه گویی بر کودکان محدود به مواردی کوتاه نمی شود. تاثیر قصه گویی بر کودکان در سنین مختلف متفاوت است و در ارتباط با فواید گوناگونی است که قصه برای کودکان دارد. تاثیر قصه گویی ارتباط مستقیمی با رعایت نکات قصه گویی برای کودکان دارد که معمولا در کودکان خردسال بیشتر مربوط به مهارت آموزی و زبان آموزی است درحالی که تاثیر قصه گویی در کودکان بزرگتر بیشتر در ارتباط با آموزش و کسب تجربیاتی است که در آینده به آن ها کمک خواهد کرد. با این وجود تاثیر قصه گویی بر کودکان و خواب آن ها موضوعی است که در تمام سنین برای کودکان اهمیت دارد و مشترک میان آن هاست.

تاثیر لحن قصه گویی بر روی کودکان

یکی از نکات قصه گویی برای کودکان که در برقراری ارتباط میان گوینده و شنونده اثرگذار است، لحن قصه گویی است. در قصه گویی بیشترین عضوی که در حال برقراری ارتباط است دهان و گوش است. صدا و لحنی که قصه گو در زمان قصه گویی دارد، بر قوه شنوایی کودک اثر می گذارد. کودکان با احساسات خود به قصه گوش می دهند و از احساسات قصه گو هم تاثیر می گیرند.

هرچه لحن قصه گویی بلندتر و رساتر باشد تمرکز کودک در هنگام شنیدن قصه نیز بیشتر می شود و در نتیجه ذهن او درگیر موضوعات خارج از فضای قصه نمی شود. همچنین در نکات قصه گویی باید گفت که بهتر است قصه گو در بیان وقایع و رخدادهای قصه جایگاهی همانند شخصیت های قصه برای خود در نظر بگیرد. اگر قصه گو با لحنی یکسان و بدون تغییر، داستان را برای کودکان تعریف کند، نمی تواند احساس پویایی و زنده بودن قصه را در کودک ایجاد کند و به تبع آن باورپذیری کودک از آنچه که می شنود کم خواهد بود. توجه به لحن قصه گویی از نکات مهم داستان گویی است که آموزش آن را امری ضروری می سازد.

چگونه قصه گویی را شروع کنیم؟

برای قصه گویی باید از یک مقدمه زیبا شروع کنیم. مقدمه در نکات قصه گویی، عنصری مهم بود و در جلب توجه کودکان برای شنیدن قصه تاثیر بسیار دارد؛ به همین دلیل یکی از نکات مهم داستان گویی است. گفتن مقدمه برای کودکان به معنای بیان خلاصه ای از قصه و داستان نیست؛ بلکه بهتر است قصه گو ابتدا خاطره خود را از شنیدن قصه برای کودکان بگوید. کودکان زمانی که از خاطرات قصه گو درباره ماجرای قصه را می شنوند، برای شنیدن داستان کودکانه، کنجکاوتر و علاقه مند تر می شوند. نادیده نگرفتن مقدمه در شروع قصه گویی از اصول قصه گویی موفق است که کمتر به آن توجه می شود.

تکنیک های قصه گویی برای کودکان

کودکان ذهن فراری دارند و به دلیل بازیگوشی نمی توانند تمرکز زیادی در شنیدن داشته باشند. بازیگوشی کودکان باعث می شود که نشستن و گوش دادن به قصه و یا خواندن قصه برای آن ها خسته کننده و سخت باشد. به همین دلیل باید از روش هایی تحت عنوان تکنیک های قصه گویی برای کودکان استفاده نمود که برای آن ها جذاب و هیجان انگیز باشد . در غیر این صورت اجبار کودکان و قصه گویی برای آن ها هیچگونه فایده ای نخواهد داشت.

در روش های قصه گویی خلاق، تکنیک های داستان گویی کمک زیادی به قصه گو در جذب مخاطب می کند. استفاده از چیزهایی که مورد علاقه کودکان هستند مانند عروسک، تصاویر و حتی موسیقی شاد، از جمله تکنیک های داستان گویی است که از نکات قصه گویی برای کودکان و جذب آن ها به قصه محسوب می شود.

شیوه های قصه گویی در گذر زمان

قصه گویی هنری است که از گذشته های دور وجود داشته و یکی از اصلی ترین سرگرمی ها، خصوصاً در مراسم و مناسبت ها در میان مردم محسوب می شده است. در حالی که در نکات قصه گویی برای کودکان، همیشه لحن قصه گویی و کلام مهم ترین ابزار قصه گویی بوده و خواهد بود اما تصاویر و نقش ها نیز از ابزار داستان گویی به شمار می آیند.

شیوه های قصه گویی و داستان سرایی و به تبع آن نکات قصه گویی و روایت داستان ها، در طول زمان تغییرات زیادی کرده است؛ به طوری که نگاهی کوتاه به تاریخچه این هنر، گویای این امر است که ابزار قصه گویی در طول تاریخ چقدر متفاوت بوده است.  ابزار داستان گویی مهم ترین دلیل در متنوع بودن شیوه های قصه گویی است. تصاویر که پیش تر با نقش بندی بر روی پرده بزرگی که همراه قصه گو به عنوان یک روش قصه گویی در میان مردم شناخته شده است در نامگذاری این هنر نیز موثر بوده است. در گذشته به قصه گویی، پرده خوانی گفته می شده و دلیل اصلی آن نیز استفاده از پرده و تصاویر در روش قصه گویی بوده که تقریباً روشی مرسوم در قصه گویی ها به شمار می آمده است.

بهترین روش قصه گویی برای کودکان

بازی کردن برای کودکان مانند غذاخوردن برای آن ها ضروری و لذت بخش است. کودکان در هنگام بازی کردن بالاترین توانایی در یادگیری را دارند و دوست دارند همه کارها را نیز با بازی کردن انجام دهند. قصه گویی برای کودکان یعنی آموزش و انتقال مفاهیم به کودکان که با توجه به فوایدی که برای کودکان دارد، از جمله ضروریات آموزشی کودکان محسوب می شود. قصه گویی باید همراه با رعایت نکات قصه گویی و اجرای روش های قصه گویی خلاق باشد تا بتواند بالاترین کارکرد خود را در ارتباط با کودکان داشته باشد.

بهترین روش قصه گویی، بازی کردن است. قصه گو باید با حرکات نمایشی دست و پا و صورت خود، به جای شخصیت های داستان قرار بگیرد و به صورت زنده برای کودکان قصه گویی کند. گاهی نیاز است که قصه گو از کودک نیز کمک بگیرد و همراه او قصه را بخواند. استفاده از عروسک از دیگر روش های قصه گویی خلاق است که با کمک اسباب بازی های مورد علاقه کودکان می تواند یک داستان زیبا خلق کند. از این رو برای والدین ضرورتی ندارد تا به دنبال داستان و قصه جدیدی برای کودکان باشند. پدر و مادرها خود با رعایت درست نکات قصه گویی، می توانند نویسنده قصه های کودکان باشند. والدین براساس نیاز و خواسته کودکان می توانند با ابزارهای ساده ای که در اختیار دارند یک قصه کوتاه تربیتی برای کودکان خود بسازند. این روش قصه گویی ساده می تواند اصلی ترین و مشخص ترین مشکلات کودکان را توسط والدین و با کمک نکات قصه گویی برطرف نماید.

شرکت دادن کودکان در قصه گویی

کودکان از مشارکت و نتیجه کار گروهی همانند بزرگترها آگاهی ندارند. کودکان بدون آنکه بدانند یک کار دسته جمعی به مراتب از یک کار فردی موفقیت آمیزتر است، تمایل به گروه و جمعیت دارند و این جزئی از شخصیت کودکانه آن هاست. این احساس کودکان در بازی های گروهی به خوبی خود را نشان می دهد و حتی در مواردی در خانه با کمک هایی که به پدر و مادرخود می کنند، آشکار می شود.

با توجه به علاقه ای که کودکان به مشارکت دارند، یکی از نکات قصه گویی که از اصول داستان گویی نیز به شمار می آید و در جذب کودکان به شنیدن قصه موثر است، شرکت دادن آن ها در قصه گویی است. یکی از اصول قصه گویی برای کودکان این است که از آن ها بخواهید قصه را برای شما بگویند و یا در هنگام قصه گویی، نظر آن ها را جویا شوید و از آن ها بخواهید ادامه قصه را حدس بزنند. به این ترتیب با مشارکت کودکان و فعال کردن آن ها در قصه گویی، در خلاقیت بیشتر و هنرمند شدن کودکان در آینده هم موثر خواهید بود.

در مجموع با توجه به فواید و کاربردی که قصه و داستان برای کودکان خصوصاً در خردسالی دارد، یکی از نیازهای ضروری هر پدر و مادری دانستن حداقل استانداردها و نکات قصه گویی برای کودکان است. امروزه یادگیری نکات قصه گویی و اصول حاکم بر آن به ساده ترین شیوه و روش امکان پذیر است. در صورت نادیده گرفتن نکات داستان گویی، تنها کودکانی را خواهیم داشت که برای گذراندن اوقات فراغت و بدون کم ترین توجه ، در بسیاری از موارد به ناچار به شنیدن یا خواندن داستان ها تن می دهند.