بازی با کودک

در این سنین، بیشتر بچه ها دوست دارند که به تنهایی با انواع وسایل و اسباب بازی های خود بازی کنند و روحیه کنجکاوی که در کودک فعال است، آن ها را به سمت واکاوی و کشف کاربرد های آن اسباب بازی وا می دارد.علاوه بر این، در دوران نوزادی تا یک سالگی که کودک خیلی معنی اسباب بازی را نمی داند، تمامی وسایلی که در محیط اطراف وجود دارد را مانند اسباب بازی برای خود تلقی کرده و شروع به دست زدن و بازی با آن ها می کنند؛

لذا در این سنین بهتر است وسایل خطرناک یا وسایلی که مناسب کودکان و نوزادان نیستند، از دسترس آن ها دور بمانند.

انواع عروسک های نرم و منعطف و اسباب بازی های پلاستیکی و رنگارنگ و حتی صدادار مانند جغجغه، همگی در طیف اسباب بازی های مناسب نوزادان و کودکان چند ماهه جای می گیرند.

از سن 2سالگی به بعد، کودک به درک بیشتر محیط اطراف پرداخته و ترجیه می دهد تنها بازی کردن را رها کند.

در این سنین کودک دوست دارد بیشتر به بازی های موازی و بازی های اجتماعی پرداخته و با هم سالان خود ارتباط برقرار کند.

در این سنین، ابتدا کودک به بازی های موازی می پردازد، به این صورت که اگر در جمعی کودکی دیگر را مشغول بازی ببیند، خود را به آن بازی مشغول می کند.

در این نوع بازی، کودک سعی دارد با همسن خود ارتباط ذهنی برقرار کرده و با او تعامل داشته باشد؛ اما تعاملی برقرار نمی شود.

بعد از سه سالگی اغلب کودکان به انجام بازی های اجتماعی، متمایل می شوند.

در بازی های اجتماعی، کودک با همسالان خود به بازی می پردازد و تعامل با آن ها را آغاز می کند.

در رابطه ی کودکان در این سن شاهد طرح سوالاتی مانند “اسمت چیه؟” یا ” چندسالته؟” و سوالاتی از این قبیل هستیم.

کودک با طرح این پرسش ها، سعی در بالا بردن اطلاعات خود درباره ی محیط اطراف و ایجاد ارتباط دوستی با همسالان خود را دارد.

از همین رو، در سن سه سالگی به بعد، وجود همبازی در رده سنی کودک و ارتباط گیری برای کودکان، اهمیت بالایی پیدا می کند.

انجام بازی های فکری و آموزشی و بازی گروهی آموزنده در سنین 3 به بالا در رشد مغزی و شکوفایی استعدادها و خلاقیت کودکان تاثیر بالایی دارد.

بازی با کودک و وقت گذاشتن برای او، یکی از مهم ترین وظایف تربیتی والدین در ارتبط با کودک است.

وقت خالی کردن به خصوص برای والدین شاغل دغدغه ی مهمی است که به هیچ عنوان نباید کوتاه و بی ارزش شمرده شود.

کودک به بازی نیاز دارد و تقریبا تمامی اوقات بیداری او، باید صرف بازی و سرگرمی شود.

بازی کودک با والدین خود و صرف وقت با آن ها برای کودک بسیار ارزشمند بوده و در ذهن او تثبیت می شود و در بزرگسالی به خاطرات فراموش نشدنی او تبدیل می شود و تاثیرات مثبت بسیاری در رشد و تربیت کودکان خواهد داشت.

دیدن پدر یا مادر در موقعیت بازی و ایفای نقش های موجود در بازی، برای کودک از جذابیت فوق العاده ای برخوردار است.

بسیاری از والدین، به جای وقت گذاشتن برای کودکان و بازی با کودک، برای کودک تلویزیون را روشن کرده و برای او کارتون می گذارند؛

تماشای تلویزیون و کارتون، اگرچه برای رشد کودک خوب است اما نباید زمان زیادی برای آن گذاشته شود چون ممکن است باعث ایجاد مشکلات جسمی و روحی در کودک شود.

جایگزین تلویزیون برای کودکان می تواند بازی های متنوع مناسب سن آن ها باشد؛

پازل بازی، نقاشی کشیدن و رنگ آمیزی، گوش دادن به قصه های صوتی و… جایگزین های مناسب تلویزیون برای کودکان هستند.

بازی های ساختاری: برای انجام بازی های ساختاری با کودکان، به برنامه ریزی، مکان و زمان خاصی نیاز است.

بازی های ساختاری شکلی سازمان یافته تر از بازی های بدون ساختار داشته و انجام و ادامه نیاز به حمایت بزرگسالان دارد.

بازی های فکری، کلاس آموزشی کودکان و کلاس های ورزشی در دسته بازی های ساختاری کودکان جای دارند.

بازی های ساختاری برای کودکان رده سنی “الف” و “ب” متناسب می باشند.

بازی های بدون ساختار: بازی های بدون ساختار در کودکان، نیازمند مکان و زمان خاصی نیستند و برای انجام آن ها به برنامه ریزی خاصی نیاز ندارد.

این دسته از بازی ها منجر به شکوفایی خلاقیت و استعدادهای کودکان می شود و بیشتر برای کودکان گروه سنی الف، مناسب است.

بازی های تخیلی و ساختنی مانند خانه سازی، پازل بازی، بازی های هنری و موسیقی و بازی های آنلاین در دسته بازی های بدون ساختار کودکان جای می گیرند.

همانطور که در بالا گفتیم، بازی هایی که کودک در کودکی انجام می دهد، در شکل گیری شخصیت بزرگسالی او تاثیر زیادی دارد.

برخی از تاثیرات یا فواید بازی با کودکان در بزرگسالی عبارت است از:

– ارتقاء برقراری ارتباطات در کودک؛ از قبیل ارتباط با اشیاء، انسان ها و جامعه

– ارتقاء مهارت حل مسئله و شکوفایی هوش منطقی کودک

– ارتقاء هوش کودک

– بالا رفتن روحیه تیمی در کودک و ارتقاء توانایی کار گروهی او در دوران مدرسه و بزرگسالی او

– شکل گیری حس مسئولیت پذیری در کودک

– ارتقاء دقت و تمرکز و ایجاد خلاقیت و ابتکار و رشد نبوغ کودک

در صورتی که کودک مبتلا به برخی اختلالات رایج کودکی باشد، بازی درمانی یکی از روش های درمان و از بین بردن این اختلالات برای او محسوب می شود.

بازی درمانی به ویژه در درمان اختلالات عاطفی و روحی کودک نقش پررنگی را ایفا می کند.

بازی با کودکان، باعث بروز بسیاری از احساسات و هیجانات در او شده و از این طریق می تواند به ابراز احساسات کودک کمک کند.

رشد اجتماعی کودک و شکل گیری شخصیت او در بزرگسالی تا میزان زیادی به بازی هایی که او در کودکی می کند، وابسته است.

هم چنین بازی های نامناسب برای گروه سنی یا روحیات هر کودک، منجر به بروز مشکلاتی از قبیل افسردگی، وسواس و اختلالات شخصیتی در کودک می شود.